De natuurexclusieve woonwijk

‘Natuurinclusief’ is momenteel erg in de mode. Iedereen heeft het over natuurinclusief bouwen, maar ook tuinen, wijken en de landbouw worden natuurinclusief. Natuurlijk juich ik alle aandacht voor biodiversiteit toe, maar in mijn optiek is het een pleonasme. Bestaat er op deze planeet wel zoiets als natuurexclusief? Hoe ziet een natuurexclusieve woonwijk eruit? Laten we eens een gedachte-experiment doen:

In een natuurexclusieve woonwijk worden de bewoners ’s ochtends niet wakker bij het gefluit van een merel. Er komen geen pimpelmezen op de vetbollen af. Koolwitjes en dagpauwogen landen niet op de vlinderstruik, want die staat er niet. Er groeit namelijk helemaal niets. Alle openbare ruimte is verhard, alle tuinen zijn betegeld. Elk dapper onkruidje dat zich tussen de voegen probeert te vestigen wordt resoluut verdelgd.

In een natuurexclusieve woonwijk wonen geen huisdieren, want Boy en Sheba zijn toch nog wel heel erg nauw verwant aan wolven en lynxen. Eerlijk gezegd wonen er ook helemaal geen mensen, want wij zijn in principe ook niet veel meer dan een biologisch organisme, natuur dus. We ademen, eten en poepen als elk ander dier. Bovendien bestaat ons gestel voor een cruciaal deel uit ontelbare schimmels en bacteriën. Zonder natuur leggen we direct het loodje.

Als je het zo bekijkt kan je een woonwijk alleen natuurexclusief maken als je hem isoleert van de omgeving in een glazen stolp en die vacuum zuigt. Alleen zo kan je voorkomen dat de natuur toch nog stiekem naar binnen sluipt. Zo’n woonwijk zal nooit gebouwd worden, want daar kan niemand ooit geld aan verdienen.

Zo kunnen we concluderen dat elke wijk per definitie natuurinclusief is. En als we dan toch bezig zijn, kunnen we het maar beter meteen goed doen, niet waar? Dus weg met de verharding en wees gul met inheemse beplanting. Maak ruimte voor nesten en holen en maai het gazon niet te strak. Moge alle levende wezens gelukkig zijn!

Natuur en cultuur in Neede

In Neede transformeert een groep actieve bewoners een voormalige rioolwaterzuivering tot een multifunctioneel natuurpark. Ze kregen het terrein in de schoot geworpen toen de lokale IVN afdeling bij de gemeente om een overhoekje vroeg waar ze iets leuks mee konden doen. Na zes jaar plannen, fondsenwerven en verbouwen is Natuurpark Kronenkamp sinds dit voorjaar geopend voor publiek.

Landschapsarchitect Jacqueline Collou speelde een belangrijke rol bij het tot stand komen van het project, maar in totaal zijn er momenteel 80 vrijwilligers bij het natuurpark betrokken. Ze helpen bij bouwwerkzaamheden, organiseren activiteiten, beheren het bezoekerscentrum en onderhouden het terrein. Dat laatste brengt soms verschillen in natuurbeleving aan het licht. Terwijl de één enthousiast wordt van overwoekerde ruigtes, wil de ander alles netjes opknappen.

De in onbruik geraakte rioolwaterzuivering was 15 jaar aan zijn lot overgelaten. De natuur had het terrein overgenomen. Tussen de betonnen constructies van de vloeivelden en bovenop de grintcilinders groeiden bramen en bomen. Het terrein had hierdoor iets geheimzinnigs en avontuurlijks, als een decor voor een fantasy film. Jacqueline Collou wil deze sfeer graag behouden en stelt bescheiden ingrepen voor. Overijverige vrijwilligers ruimen soms net iets meer op dan ze zou willen. Het blijft polderen bij participatieprojecten.

Voorjaar in de Sint Jansbeek

Eendjes Sint Jansbeek Arnhem

Een tijdje geleden schreef ik een projecttekst voor Poelmans Reesink over de Sint Jansbeek in Arnhem. Sindsdien voelt het ook een beetje als ‘mijn’ beek. Ik woon er om de hoek en loop er regelmatig langs. Het is mooi om te zien hoe vanzelfsprekend de mensen de vernieuwde openbare ruimte gebruiken en hoe het groen en het water steeds meer tot leven komen. Mijn enthousiasme was dan ook groot toen ik deze week een hele eendenfamilie in de beek ontdekte: vader, moeder en maar liefst acht pulletjes. Het prille geluk wekt een grote betrokkenheid op bij voorbijgangers en buren. Een oudere heer telt elke ochtend of het setje nog compleet is en een passant hekelt de vrachtwagens die onvoorzichtig langs de kant voorbij scheuren. Iemand heeft van hout een loopplank gebouwd, zodat de kleintjes makkelijk uit het water kunnen klimmen. Het hele schouwspel laat zien dat natuur in de stad allerlei positieve effecten heeft, niet alleen ecologisch, maar ook sociaal.

Eendjes Sint Jansbeek ArnhemEendjes Sint Jansbeek ArnhemEendjes Sint Jansbeek Arnhem